Lawenda w doniczce może przetrwać zimę, ale sposób zabezpieczenia zależy od gatunku. Lawenda wąskolistna może zostać na balkonie, jeśli donica będzie odizolowana od mrozu i nadmiaru wilgoci. Lawendę francuską lepiej przenieść do jasnego, chłodnego pomieszczenia o temperaturze 5–10°C.
Jaką lawendę można zostawić na zewnątrz?
Lawenda uprawiana w donicy jest bardziej narażona na przemarzanie niż roślina rosnąca w gruncie. Pojemnik ma niewielką objętość podłoża, więc korzenie szybciej wychładzają się podczas mrozu. Znaczenie ma także wilgoć – mokre podłoże zimą sprzyja gniciu korzeni.
| Gatunek | Zimowanie na zewnątrz | Zimowanie w pomieszczeniu |
|---|---|---|
| Lawenda wąskolistna | Możliwe na balkonie lub tarasie po starannym zaizolowaniu donicy i osłonięciu rośliny. | Możliwe w jasnym, chłodnym miejscu, szczególnie podczas bardzo mroźnej zimy. |
| Lawenda francuska | Nie jest polecana do zimowania na balkonie, ponieważ źle znosi mróz. | Wymaga jasnego pomieszczenia z temperaturą 5–10°C i ograniczonym podlewaniem. |
Jeśli nie masz pewności, jaki gatunek posiadasz, charakterystyczne kłosowate kwiatostany z wystającymi płatkami wskazują zwykle na lawendę francuską. Lawenda wąskolistna ma prostsze, smukłe kwiatostany i lepiej znosi polskie zimy. W chłodniejszych regionach, na przykład w północno-wschodniej Polsce, bezpieczniej przenieść nawet odporniejszy gatunek do osłoniętego miejsca.
Jak zabezpieczyć lawendę wąskolistną na balkonie?
Na zewnątrz zostawiaj przede wszystkim lawendę wąskolistną. Ustaw ją w zacisznym miejscu przy ścianie budynku, osłoniętym od silnego wiatru. Przed rozpoczęciem prac sprawdź, czy donica ma otwory odpływowe, a podłoże jest przepuszczalne i nie zatrzymuje wody. Przygotuj:
- styropian lub gruby karton do izolacji spodu donicy
- agrowłókninę zimową albo matę słomianą do owinięcia pojemnika
- luźną agrowłókninę do osłonięcia części nadziemnej
- materiał przepuszczający powietrze, bez szczelnego zamykania rośliny folią
Przygotowanie lawendy do zimowania na balkonie wykonaj w następującej kolejności:
- Ogranicz podlewanie. Przed założeniem osłon podlej roślinę umiarkowanie, ale nie pozostawiaj mokrej ziemi. Później podlewaj tylko podczas dłuższej odwilży, gdy podłoże wyraźnie przeschnie.
- Odizoluj spód donicy. Ustaw pojemnik na styropianie, grubym kartonie albo drewnianej podkładce. Nie stawiaj go bezpośrednio na betonowej posadzce, która szybko wychładza korzenie.
- Owiń ścianki donicy. Zabezpiecz je matą słomianą lub grubą agrowłókniną. Osłona powinna ograniczać wpływ mrozu i wiatru, ale nie może blokować odpływu wody.
- Osłoń część nadziemną. Okryj lawendę luźno białą agrowłókniną. Nie zawiązuj jej ciasno i nie używaj szczelnej folii, ponieważ zatrzymana wilgoć może powodować gnicie.
Jesienią nie wykonuj mocnego cięcia formującego. Usuń ewentualnie przekwitłe kwiatostany, ale główne skracanie pędów zostaw na wiosnę. Lawenda lepiej regeneruje się wtedy, gdy przed zimą nie pobudza się jej do wypuszczania nowych przyrostów.
Jak przechować lawendę w pomieszczeniu?
Lawendę francuską przenieś przed nadejściem silnych przymrozków do jasnego i chłodnego pomieszczenia. Może to być nieogrzewana weranda, widna klatka schodowa, garaż z oknem albo chłodna piwnica z dostępem do światła. Najlepsza temperatura zimowania wynosi 5–10°C.
Ciepły pokój o temperaturze około 20°C nie jest dobrym miejscem. W takich warunkach lawenda może zacząć rosnąć, a przy niedoborze światła jej pędy stają się wiotkie i nadmiernie się wydłużają. Suche powietrze z ogrzewania także utrudnia utrzymanie rośliny w dobrej kondycji.
Podlewaj oszczędnie. Ziemia powinna lekko przeschnąć między kolejnymi porcjami wody, ale nie może przez wiele tygodni pozostawać całkowicie wysuszona. Drenaż z grubego żwiru lub tłucznia oraz odpływ w dnie donicy pomagają odprowadzić nadmiar wody. Zimą większym zagrożeniem niż krótkotrwałe przesuszenie jest zwykle mokre podłoże i gnicie korzeni.
Co zrobić z lawendą wiosną?
Osłony z lawendy zimującej na balkonie zdejmij na początku kwietnia, gdy minie ryzyko silnych mrozów. Zrób to stopniowo, jeśli zapowiadane są jeszcze chłodne noce. Roślinę przechowywaną w pomieszczeniu najpierw zahartuj, czyli przyzwyczajaj do warunków zewnętrznych przez 10–14 dni.
Przez pierwsze dni wystawiaj donicę na kilka godzin, najlepiej w miejsce osłonięte od wiatru, a później stopniowo wydłużaj czas pobytu na zewnątrz. Na stałe przenieś lawendę na balkon dopiero po 15 maja, kiedy minie ryzyko wiosennych przymrozków. Wiosenne prace obejmują:
- stopniowe usunięcie osłon i sprawdzenie, czy pędy nie przemarzły
- umiarkowane podlewanie po rozpoczęciu wzrostu
- przycięcie zielonych przyrostów na przełomie marca i kwietnia
- formowanie rośliny bez wchodzenia w starą, zdrewniałą część pędów
Najbezpieczniejszy schemat jest prosty: lawendę wąskolistną izolujesz na balkonie, a francuską zimujesz w jasnym chłodzie. W obu przypadkach pilnujesz odpływu wody i rezygnujesz z silnego jesiennego cięcia.
